013 303 90 90 info@gydz.nl
Vacatures 3 Login

GACS:
Praktisch voldoen aan de eisen

Sinds 1 januari 2026 is GACS verplicht voor een deel van de Nederlandse utiliteitsgebouwen, en sinds 1 juni 2026 wordt er actief op gecontroleerd. Benieuwd wat dit voor jouw gebouw betekent en hoe je kan voldoen aan deze verplichting? We zetten het hier op een rij.

Wat is GACS?

GACS staat voor Gebouw Automatiserings- en Controlesysteem. De regelgeving komt voort uit de Europese EPBD IV-richtlijn en richt zich op het slimmer beheren van gebouwen om zo comfort te verbeteren met zo weinig mogelijk energie- en dan met name gasverbruik.

GACS bestaat uit:

  • GBS (Gebouwbeheersysteem): met dit systeem beheer en regel je de installaties en stuur je deze aan. Denk aan verwarming, ventilatie, koeling, zonwering en warm water. ‍
  • EMS (Energie Management Systeem): dit betekent het monitoren van het energieverbruik en het analyseren van de prestatie.‍
  • Bijsturen van de installaties voor comfort en efficiëntie aan de hand van de (geautomatiseerde) analyes.
    Samen zorgt dit ervoor dat gebouwen energiezuiniger worden, beter presteren én comfortabeler zijn voor gebruikers.

Voor welke gebouwen geldt GACS?

De GACS-verplichting geldt voor utiliteitsgebouwen, zoals kantoren, scholen, zorginstellingen, winkels, hotels, magazijnen en fabrieken.

  • Gebouwen met een verwarmings- en/of koelinstallatie van 290 kW of meer.
  • Heeft het gebouw een installatie met een nominaal vermogen groter dan 70 kW? Dan geldt de GACS-verplichting vanaf 2030.

Bij nieuwbouw- of renovatieplannen is het verstandig om nu al rekening te houden met GACS, zodat investeringen toekomstbestendig zijn.

Wat is jouw situatie ten opzichte van GACS?

Er is wel een GBS maar geen EMS

  • Controleer of het GBS voldoet aan de GACS-richtlijnen.
  • Krijg inzicht in energieverbruik (totaal én per gebruiker/installatie).
  • Monitor prestaties en analyseer gebruikspatronen.
  • Maak (periodieke) rapportages en signaleer afwijkingen.
  • Stuur bij n.a.v. de analyses.

 

Er is geen GBS wel een EMS

  • Installeer een GBS.
  • Maak een koppeling tussen monitoring en sturing.
  • Krijg inzicht in hoe installaties reageren op gebruik en bezetting.
  • Stuur bij aan de hand van de analyses.

 

Er is geen GBS en geen EMS

  • Installeer een GBS.
  • Start met energie en performance management, meet en monitor (EMS).
  • Krijg inzicht in energiegebruik, binnenklimaat en bezetting en analyseer verbruik.
  • Staat er een nieuwbouw of grootschalige renovatie gepland in de toekomst? Kijk hoe je deze periode kunt overbruggen met bijv. draadloze sensoren.

 

Er is wel een GBS en een EMS

Controleer of het GBS voldoet aan de GACS richtlijnen.

Maak een analyse van de beschikbare data (EMS) en optimaliseer gebouw installaties aan de hand van de analyse.

 

 

Ik weet niet of we een GBS en EMS hebben

  • Krijg inzicht in de gebouwen en bestaande systemen.
  • Inventariseer welke onderdelen van GACS aanwezig zijn en wat ontbreekt.
  • Ga op zoek naar een GBS, installeer er een indien nodig.
  • Start met energie en performance management, meet, monitor en analyseer (EMS).
Wouter Roest

Duurzaamheidsadviseur