De onderwijssector heeft de ambitie om bestaand vastgoed te verduurzamen en daarmee toekomstbestendig te maken. Het is een uitdaging voor veel bestaande onderwijsbestuurders om hun panden te renoveren naar frisse en toekomstbestendige gebouwen. Daarom is het Programma ven Eisen Frisse Scholen gemaakt.
Wat is het Programma van Eisen Frisse Scholen?
Het Programma van Eisen – Frisse Scholen dient als leidraad voor opdrachtgevers van nieuw- en verbouw van scholen (schoolbesturen en gemeenten) bij het realiseren van energiezuinige en gezonde scholen. Een slecht binnenklimaat in scholen heeft een negatief effect op de gezondheid, leerprestaties en het functioneren van leerlingen en onderwijzend personeel. Bij ver- en nieuwbouwplannen is het dus belangrijk vooraf eisen te stellen aan het ontwerp van het gebouw en de installaties. Naast een goed binnenklimaat is daarbij ook een laag energiegebruik van scholen essentieel.
Met het Programma van Eisen Frisse Scholen is het mogelijk om:
- Een ambitieprofiel vast te stellen voor binnenmilieu en energie;
- Eisen voor het ontwerp en het bestek op te nemen;
- Offertes voor bouwopdrachten te maken en bouwopdrachten te verlenen;
- De uitvoering te controleren en het eindresultaat te toetsen;
- Eisen opstellen aan beheer, onderhoud en monitoring.
Op welke thema’s gaat het PvE Frisse Scholen in?
In het Plan ven Eisen wordt ingegaan op 5 thema’s:
- Energie: Scholen worden aangemoedigd om duurzame energiebronnen te gebuiken en om energieverbuik te verminderen en CO2-uitstoot te beperken. Dit kan door bijv. LED-verlichting te plaatsen en extra isolatie toe te passen.
- Lucht: Er zijn normen opgenomen voor de ventilatie binnen schoolgebouwen om ervoor te zorgen dat er voldoende frisse lucht circuleert. Dit draagt bij aan de concentratie en het welzijn van leerlingen en medewerkers.
- Temperatuur: Voor een comfortabel binnenklimaat is temperatuur belangrijk. Dit betekent dat er in de winter voldoende verwarmd wordt en in de zomer de temperaturen niet te hoog oplopen.
- Licht: Het PvE raadt aan om natuurlijk licht zoveel mogelijk te benutten. Daarnaast is het belangrijk om verlichtingssystemen te gebruiken die zorgen voor een gelijkmatige verdeling van het licht in de ruimtes, zonder verblinding of schaduwvorming.
- Geluid: Goede akoestiek draagt bij aan een betere concentratie en communicatie. Daarom raadt het PvE aan om geluiddempende materialen en ontwerptechnieken toe te passen.
Welke ambitieniveaus zijn er voor Frisse Scholen?
Het Programma van Eisen is opgesteld als een menukaart waarbij er een keuze is in de eisen die opgenomen worden en op welk niveau. Er is keuze uit 3 ambitieniveaus:
- Klasse C (voldoende – voldoet aan wet- en regelgeving aangevuld met basisuitgangspunten)
- Klasse B (goed)
- Klasse A (uitmuntend)
Frisse scholen Klasse B als uitgangspunt
Bij nieuwbouw en grote renovaties adviseert het RVO om minimaal Klasse B als uitgangspunt te nemen voor alle thema’s. Dit zorgt voor een goede balans tussen kwaliteit, toekomstbestendigheid en kosten. Zijn er thema’s die extra belangrijk zijn? Dan kan er gekozen worden om voor deze thema’s te kiezen voor Klasse A. Heb je als schoolbestuur bijvoorbeeld hele grote ambities op het gebied van duurzaamheid? Dan kan je voor het thema energie kiezen voor Klasse A. Gaat het om een locatie die speciaal onderwijs aanbiedt? Dan is Klasse A voor het thema geluid waarschijnlijk de beste keuze.
Klasse C wordt alleen geadviseerd voor tijdelijke bouwprojecten en zeer beperkte budgetten. In de hedendaagse bouwpraktijk past Klasse C eigenlijk niet meer, vooral met het oog op BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen).
PvE richtlijn Frisse Scholen 2021
In 2015 werd het Programma van Eisen Frisse Scholen geïntroduceerd in Nederland om te zorgen voor gezonde en comfortabele leeromgevingen voor scholieren. In 2021 zijn deze eisen nog verder aangescherpt, met name op het gebied van ventilatie.
Frisse Scholen 2021 legt de nadruk op het belang van goede ventilatie in klaslokalen en andere ruimtes binnen het schoolgebouw. Dit komt voort uit het besef dat een goede luchtkwaliteit een cruciale factor is voor het bevorderen van het welzijn en de prestaties van leerlingen en docenten. Studies hebben aangetoond dat slechte ventilatie kan leiden tot een verhoogd risico op gezondheidsproblemen en een verminderde concentratie bij leerlingen.
Meer informatie over het Programma van Eisen vind je in deze pdf van het RVO.
CO₂-meters voor Frisse scholen
Met CO₂-meters wordt de concentratie koolstofdioxide in de binnenlucht gemeten. Dit geeft scholen waardevolle inzichten om de luchtkwaliteit te verbeteren. De meter geeft aan wat de luchtkwaliteit is, en waarschuwt wanneer er actie ondernomen moet worden door de luchten of ventileren. Scholen hebben hiervoor van de overheid middelen gekregen om CO₂-meters aan te schaffen. Er is verschillende documentatie beschikbaar die scholen helpt om het CO₂-niveau op peil te houden:
Gydz meet of de uitgangspunten uit Frisse Scholen worden waargemaakt
Dit doen we door het aanbieden van binnenklimaat monitoring en energiemonitoring. Hierdoor heeft het onderwijs zelf inzicht in de prestaties van het vastgoed. Daarnaast helpen we met advies voor binnenklimaatverbetering en energiemanagement om onnodig energieverbruik te voorkomen.
Manager Duurzaamheid & Innovatie
Wil je als schoolbestuur of gemeente extra hulp en advies over ventilatie en CO₂-monitoring?
Contact
Gydz heeft al veel scholen mogen voorzien van CO₂-meters en begeleidt op weg naar een comfortabel binnenklimaat dat voldoet aan de eisen.